κι ένα γνωμικό ένεκα της ημέρας....

Όταν είμαι καλή, είμαι πολύ - πολύ καλή. Όταν είμαι κακή, είμαι καλύτερη.

Μέη Γουέστ, Αμερικανίδα ηθοποιός

Τίτος ο ηδύς

Σ' αγαπώ Τίτο για το πορτοκαλί πουκάμισο για το κόκκινο χαμόγελο για τα μαύρα μάτια για το κόκκινο κεφάλι.

Τίτος Πατρίκιος

Εγώ δεν είμαι μόνο αυτό που βλέπεις, αυτός που ξέρεις
δεν είμαι μόνο αυτός που θα' πρεπε να μάθεις.
Κάθε επιφάνεια της σάρκας μου κάπου τη χρωστάω,
αν σ' αγγίξω με την άκρη του δαχτύλου μου
σ' αγγίζουν εκατομμύρια άνθρωποι,
αν σου μιλήσει μια λέξη μου
σου μιλάνε εκατομμύρια άνθρωποι -
θ' αναγνωρίσεις τ' άλλα κορμιά που πλάθουν το δικό μου;
θα βρεις τις πατημασιές μου μες σε μυριάδες χνάρια;
θα ξεχωρίσεις την κίνησή μου μες στη ροή του πλήθους;
Είμαι κι ό,τι έχω υπάρξει και πια δεν είμαι -
τα πεθαμένα μου κύτταρα, οι πεθαμένες μου πράξεις, οι πεθαμένες σκέψεις.
γυρνάν τα βράδια να ξεδιψάσουν στο αίμα μου.
Είμαι ό, τι δεν έχω γίνει ακόμα-
μέσα μου σφυροκοπάει η σκαλωσιά του μέλλοντος/
Είμαι ό,τι πρέπει να γίνω-
γύρω μου οι φίλοι απαιτούν οι εχθροί απαγορεύουν.
Μη με γυρέψεις αλλού
μονάχα εδώ να με γυρέψεις
μόνο σε μένα.

(Από τη συλλογή Τέλος του καλοκαιριού 1953)

Ο "ήλιος του απογεύματος"... Κ.Π. Καβάφης γεννιέται και πεθαίνει την ίδια μέρα!

Ένα από τα πιο αγαπημένα, και γλυκά, και τρυφερά ποιήματα χωρισμού, από τον Κ. Π. Καβάφη, τον τεχνίτη του υπαινιγμού.
Ένα ποίημα που δε λέει τίποτα συγκεκριμένο, μια ματιά που χαϊδεύει τα αντικείμενα ενός δωματίου που δεν υπάρχει πια, μιας αγάπης που δεν υπάρχει πια. Ενός ποιητή που υπάρχει για πάντα.


Ο ήλιος του απογεύματος

Την κάμαρην αυτή, πόσο καλά την ξέρω.
Τώρα νοικιάζονται κι αυτή κ’ η πλαγινή 
για εμπορικά γραφεία. Όλο το σπίτι έγινε
γραφεία μεσιτών, κ’ εμπόρων, κ’ Εταιρείες.

A η κάμαρη αυτή, τι γνώριμη που είναι.

Κοντά στην πόρτα εδώ ήταν ο καναπές,
κ’ εμπρός του ένα τουρκικό χαλί·
σιμά το ράφι με δυο βάζα κίτρινα.
Δεξιά· όχι, αντικρύ, ένα ντολάπι με καθρέπτη.
Στη μέση το τραπέζι όπου έγραφε·
κ’ η τρεις μεγάλες ψάθινες καρέγλες.
Πλάι στο παράθυρο ήταν το κρεββάτι
που αγαπηθήκαμε τόσες φορές.

Θα βρίσκονται ακόμη τα καϋμένα πουθενά.

Πλάι στο παράθυρο ήταν το κρεββάτι·
ο ήλιος του απογεύματος τώφθανε ώς τα μισά.

...Aπόγευμα η ώρα τέσσερες, είχαμε χωρισθεί
για μια εβδομάδα μόνο ... Aλλοίμονον,
η εβδομάς εκείνη έγινε παντοτινή.

Ο Κ. Π. Καβάφης γεννήθηκε σα σήμερα. στις 29 Απριλίου 1863 ατην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και πέθανε πάλι στις 29 Απριλίου 1933 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Γιώργου Σαραντάρη, Νὰ κοιμᾶσαι νηστικός

Νὰ κοιμᾶσαι νηστικός

Νὰ κομᾶσαι νηστικός σὲ μία σοφίτα

Νὰ εἶσαι ὁ τεμπέλης τοῦ σπιτιοῦ

Νὰ γίνεσαι σκουπίδι

Ὅταν ἀνοίγεται ἕνα λερωμένο στόμα

Θὰ σηκώσω τὸ γιακὰ

Γιὰ νὰ φύγω σὰν ἕνας λῃστὴς

Ἀπὸ τὸ δικό μου σπίτι

Θὰ κοιμηθῶ στοὺς δρόμους

Γιὰ νὰ νιώσω ὁλάκερη τὴν πολιτεία

Νὰ τουρτουρίζει μαζί μου

Στὸ παλτό μου ἔχω ἕνα λεκὲ

Ἀλλὰ εἶναι καλὸ ποὺ δὲν τὸν βλέπω

Θὰ τὸ ξαπλώσω χάμω

Καὶ θὰ στρωθῶ πάνω του

Νὰ πιῶ λίγη βραδυὰ

Στὴ γωνιὰ τοῦ ἔρημου κήπου

Θὰ αἰστανθῶ τὴ σελήνη

Ὅπως δὲν αἰστάνθηκα τίποτε

Στὴ ζωή μου

Θὰ τὴν αἰστανθῶ στὰ χείλια μου

Σὰν ἕνα ἀχλάδι

Στὰ μάγουλα

Σὰν ἄλλα μάγουλα.

Νίκος Καρούζος, Πάσχα 1987

Πολύ μου άρεσε χθες βράδυ στον ΄Αη Γιώργη της πλατείας Καρύτση. Περνούσαμε όλη τη Σταδίου μες στη μέση δίχως να σκεφτόμαστε αυτοκίνητα, μηχανάκια, τίποτα. Πόσο ωραίο είναι να διαφεντεύεις την πορεία σου, ακόμα κι αν συνοδεύεις, κι αν περπατάς πίσω από το θάνατο. Και όχι μόνο τον περπατάς, αλλά και τον πατάς κάτω. Οι φωνές των τενόρων της Λυρικής Σκηνής που έψελναν, "Φως που πατεί χαρούμενο τον Άδη και τον Χάρο". Και θυμήθηκα εκείνο το άλλο μαγικό Πάσχα, του Καρούζου:

Πάσχα 1987

Λαμπρύνομαι ως άτομο μα όχι στην ολότητα.
Η λάμψη όμως εκπηγάζει από εκείνη των ψυχών
τη σύναξη
που διαφεντεύει γαλαζοπράσινο.
Αποφεύγω τα μηνύματα
κι αποφεύγω τα αυτοκίνητα.
Είμαι διαβάτης-επιβάλλομαι 
στην κίνηση. 

Καλή Ανάσταση σε όλους με τους αγαπημένους σας!

(Πηγή ποιήματος:www.bookpress.gr)

Γιώργης Παυλόπουλος Πού είναι τα πουλιά;

Το μοναδικό ποίημα του Γιώργη Παυλόπουλου, ένας ύμνος στην ελληνική φύση, κυρίως όμως ένας ύμνος στην ελληνική γλώσσα και στα σμήνη της των σπάνιων, αποδημητικών  λέξεων, που σιγά σιγά χάνονται, είδη υπό εξαφάνιση. Πού είναι τα πουλιά; Ατσάραντοι και λιάροι κι' αητομάχια συκοφάγοι και κατσουλιέρες και κοτσύφια τσουτσουλιάνοι και τσαλαπετεινοί και τσόνοι καλημάνες και καλατζάκια και τσιμιάλια τσιπιριάνοι και τσικουλήθρες και σπέντζοι τετεντίτσες και τουρλουμπούκια και κίσσες καλοκερήθρες και σηκονούρες και ασπροκόλια μπεκανότα και δοδόνες και κολοτριβιδόνες ξυλοτρούπιδες και σπίγγοι και τρουποφράχτες κοκκινονούρες και τρυγονόλιαροι και μυγουσάκια γαϊταρίθια κα σβουρίτζια κα σγουρδούλια θεοπούλια και μυγούδια και σπίνοι; Πού είναι ο κοκκινολαίμης; Πού είναι τα παπιά; Κρινέλια και γερμάνια και ψαλίδες ξυλόκοτες και μπάλιζες και σουγλοκόλια γερατζούλια και ντελίδες και μαυρόπαπα ψαροφάγοι και τουρλίδες και ζαγόρνα λαγοτουρλίδες και τσιλιβίδια και βουτουλάδες; Πού είναι ο Μολοχτός κι' ο Πάπουζας; Η Αβοκέτα κι' ο Καλαμοκανάς; Πού είναι οι συκοπούλες οι βουλγάρες κι' οι σιταρίθρες τα βατοπούλια τα κουφαηδόνια κι' οι αερογάμηδες οι φάσες και οι σπαθομύτες τα κιρκινέζια κι' οι χαλκοκουρούνες; Πού είναι ο μπούφος ο χουχουλόγιωργας κι' ο κούκος ο νυχτοκόρακας ο γκιόνης κι' ο καράπαπας; Πού είναι τα ξεφτέρια τα γεράκια και οι αετοί; Πού είναι ο Ντρένιος ο Καλογιάννης και ο Μπέτος; Πού είναι οι Μαυροσκούφηδες;

Πιστεύω πως η Κυριακή είναι γερασμένη μέρα (Εντουάρ Λεβέ)

• το τέλος ενός ταξιδιού μου αφήνει την ίδια πικρή γεύση με το τέλος ενός μυθιστορήματος
• ξεχνάω ό, τι δε μου αρέσει
• αργώ να το καταλάβω όταν κάποιος μου συμπεριφέρεται με κακία, τόσο που αιφνιδιάζομαι όταν συμβαίνει αυτό:το Κακό είναι κατά κάποιο τρόπο εξωπραγματικό
• αρχειοθετώ 
• ο συναγωνισμός δε με κεντρίζει
• προτιμώ να πλήττω μόνος μου παρά με συντροφιά
• τριγυρίζω σε άδειους χώρους και τρώω σε θλιβερά εστιατόρια
• θεωρώ ότι το καλύτερο μέρος μιας κάλτσας είναι η τρύπα
• γουστάρω τους παράξενους ανθρώπους. Συμπάσχω με τους δυστυχισμένους
• αισθάνομαι πιο άνετα με τους γέρους παρά με τους νέους
• αναρωτιέμαι τι στάση θα κρατούσα αν με βασάνιζαν
• χαίρομαι όταν είμαι χαρούμενος, λυπάμαι όταν είμαι λυπημένος, αλλά θα μπορούσα να χαίρομαι όταν είμαι λυπημένος και να λυπάμαι όταν είμαι χαρούμενος
• δεν έχω μετανιώσει ποτέ που ταξίδεψα μόνος, αλλά μου έχει συμβεί να μετανιώσω που ταξίδεψα με παρέα
• δε βλέπω αυτό που μου λείπει
• έχω κι άλλο να σκάψω μέσα μου. Βλέπω τέχνη εκεί που οι άλλοι βλέπουν πράγματα
• δε νοσταλγώ ούτε την παιδική μου ηλικία ούτε την εφηβεία μου ούτε τη συνέχεια
• η ζωή μου φαίνεται ατέλειωτη
• δε θέλω να είμαι άρρωστος ούτε μέσα στη φύση
• δε φλερτάρω ναζιάρες
• με ελκύουν οι γυναίκες που είναι γενναιόδωρες σε χρόνο, σε χαμόγελα, σε κουβέντες, σε τρυφερότητα και σε σωματικό πόθο
• βρίσκω τη φύση λιγότερο φιλόξενη από την πόλη
• ζω μέσα σε ένα αίσθημα αποτυχίας παρ'όλο που συνήθως δεν αποτυγχάνω σε ό, τι αναλαμβάνω
• η αγάπη με αγνοεί

( κομμάτια κι αποσπάσματα από την Αυτοπροσωπογραφία του Εντουάρ Λεβέ, εκδ. opera)

Φλεβάρης μήνας και ... η αγάπη χρόνια δεν κοιτά

" Ο έρωτας μου χαρίζει απέραντη απόλαυση, αλλά και μου τρώει πάρα πολύ χρόνο. Όπως το νυστέρι ενός χειρούργου αποκαλύπτει τα όργανά μου, έτσι και ο έρωτας μου αποκαλύπτει άλλους εαυτούς μου, που η αισχρή καινότητά τους με τρομάζει". (Από το συγκλονιστικό Αυτοπροσωπογραφία του Εντουάρ Λεβέ)

Καλά Χριστούγεννα, κύριε Φλωμπέρ!

" Τίποτα από όσα έχουν σχέση με τον Φλωμπέρ δεν κράτησε ποτέ για πολύ. Πέθανε πριν από εκατό χρόνια και δεν άφησε τίποτ' άλλο από χαρτιά. Χαρτιά, ιδέες, φράσεις, μεταφορικές έννοιες, σφιχτή, καλογραμμένη πρόζα που μετατρέπεται σε ήχο. 'Ολα έγιναν όπως εκείνος τα θέλησε, και μόνον η αγάπη των θαυμαστών του πληγώθηκε. Το σπίτι του στην Κρουασέ γκρεμίστηκε αμέσως μετά το θάνατό του κι έγινε εργοστάσιο παραγωγής οινοπνεύματος. Δε θα μου φανεί καθόλου παράξενο αν μια μέρα απαλλαγούν και από το άγαλμά του".

Πόσα και ποια μπορούμε να ξέρουμε για τον Γκυστάβ Φλωμπέρ; Ότι ήταν εθισμένος στον καφέ; ότι είχε πάθει πρόωρο γήρας που είχε μετατρέψει τον όμορφο, ονειροπαρμένο νεαρό σε φαλακρό, πλαδαρό αστό; ότι είχε κολλήσει σύφιλη; ότι είχε χάσει όλα του δόντια, κι εξαιτίας μιας θεραπείας με υδράργυρο, το σάλιο του ήταν συνέχεια μαύρο; Άντε και τα μάθαμε. Ε, και; "Η βιογραφία είναι έτοιμη στο ράφι, χοντρή και αξιοπρεπής σαν καλοθρεμμένος αστός: με ένα σελίνι μαθαίνετε τα γεγονότα μιας ζωής, με δέκα λίρες όλες τις λεπτομέρειες και τις εικασίες" . (Ο Παπαγάλος του Φλωμπέρ,σ. 45). Ξαναρωτώ: ε, και ;

Πιο πολύ με συγκινεί ότι ένιωθε Αρκούδα. Ο Φλωμπέρ ΗΤΑΝ η Αρκούδα. "Είμαι Αρκούδα και θέλω να παραμείνω Αρκούδα, μέσα στη φωλιά μου, μέσα στο άντρο μου, μέσα στο πετσί μου, μέσα στο γέρικο αρκουδοτόμαρό μου. Θέλω να ζήσω ήσυχα μακριά από όλους αυτούς τους αστούς και τις αστές. Για μένα, ο καλλιτέχνης είναι ένα είδος τέρατος - κάτι έξω από τη φύση" . Ζω μόνος σαν αρκούδα" . Ο συγγραφέας στα έσχατα όρια της ύπαρξής του, στην τέλεια απομάκρυνσή του από τους ανθρώπους, σε μια προοδευτική πορεία προς τα έσχατα όρια του αρκουδισμού. 

Αυτή η μοναχική Αρκούδα, αυτό το τέρας που ροκάνισε σιγά σιγά τον ίδιο του τον εαυτό, το ίδιο του το κορμί, τα ίδια του τα δάχτυλα που έγραψαν τη Μαντάμ Μποβαρύ ("Γράφοντας αυτό το βιβλίο, ένιωθα σαν πιανίστας που προσπαθεί να παίξει με μολυβένια βάρη στα δάχτυλα"), αυτός που κουράστηκε να γράφει μέχρι θανάτου, μέχρι που πέθανε φτωχός, μόνος κι εξουθενωμένος, αυτός ο εμβληματικός συγγραφέας σήμερα, μετρ του στυλ και του προσωπικού ύφους, γράφει τις πιο έξοχες φράσεις που έχουν γραφτεί ποτέ από άνθρωπο. Οι μεταφορές του λαμποκοπούν σα πολύτιμα πετράδια κι ανάβουν του μυαλού όλα τα φώτα. Let the show begin!

1842

Τα βιβλία μου κι εγώ μέσα στο ίδιο διαμέρισμα είναι όπως το αγγουράκι με το ξύδι.

1846

Πολύ νέος είχα μπουχτίσει τη ζωή. Ήταν σαν τη μυρωδιά άσχημου φαγητού που έρχεται από το φωταγωγό. Δε χρειάζεται να το φας για να κάνεις εμετό. 

1846

Είμαι σαν το πούρο. Για να ανάψει πρέπει να ρουφήξει κανείς με όλη του τη δύναμη.

1846

Είμαι ένας σκοτεινός και υπομονετικός ψαράς μαργαριταριών που βουτάει στα βαθιά και γυρίζει στην επιφάνεια με άδεια χέρια και μελανιασμένο πρόσωπο. Μια μοιραία έλξη με τραβάει μέσα στην άβυσσο της σκέψης, στα βαθιά, εσωτερικά της βάραθρα που δε στερεύουν ποτέ...

1846

Έκανα μαζί σου ό,τι είχα κάνει άλλοτε με αυτούς που αγαπούσα: τους έδειξα τον πάτο του σάκου και η στυφή σκόνη που έβγαινε από μέσα τους έπιασε στο λαιμό.

1851

Η δική μου η φιλία μοιάζει με γκαμήλα. Έτσι και ξεκινήσει, δεν υπάρχει τρόπος να τη σταματήσεις. 

1852

Αγαπώ τη δουλειά μου με μια παθιασμένη και διεστραμμένη αγάπη, όπως αγαπάει ο ασκητής το τρίχινο ρούχο που του πληγώνει την κοιλιά.

1857

Τα βιβλία δε γίνονται όπως τα παιδιά, αλλά όπως οι πυραμίδες, με ένα ορισμένο σχέδιο και με ογκόλιθους που μπαίνουν ο ένας πάνω στον άλλον απαιτώντας κόπο, μόχθο και ιδρώτα χωρίς να χρησιμεύουν σε τίποτα. Υψώνονται στην έρημο! Κυριαρχούν όμως στο τοπίο μεγαλόπρεπα.

Ο Παπαγάλος του Φλωμπέρ, του Τζούλιαν Μπαρνς (Αθήνα, 1988) από όπου και τα παραπάνω αποσπάσματα, είναι η απόδειξη ότι ένας συνταξιούχος γιατρός, θαυμαστής του Φλωμπέρ μπορεί να γράψει την χειρουργικότερη και πιο ευαίσθητη βιογραφία από οποιονδήποτε επαγγελματία βιογράφο. Αν κατορθώσετε να βρείτε την πριν από μερικά χρόνια εξαντλημένη έκδοση στα ελληνικά, διαβάστε την χωρίς δεύτερη σκέψη.

                                           
                                         Γκυστάβ Φλωμπέρ, σκίτσο του David Levine

ΦΛΩΜΠΕΡ, ΓΚΥΣΤΑΒ

Ο ερημίτης του Κρουασέ. Ο πρώτος μοντέρνος συγγραφέας. Ο πατέρας του ρεαλισμού. Ο φονιάς του ρομαντισμού. Η γέφυρα που ενώνει τον Μπαλζάκ με τον Τζόυς. Ο πρόδρομος του Προυστ. Η αρκούδα στη σπηλιά της. Ο αστός με την αστοφοβία. Στην Αίγυπτο, "ο πατέρας του μύστακα". Ο Άγιος Πολύκαρπος, ο Κρυσάρ, ο Καραφόν, le Vicaire- General, ο Ταγματάρχης, ο γέρο Άρχοντας, ο Ηλίθιος των Σαλονιών. Όλοι αυτοί οι τίτλοι δόθηκαν σε έναν άνθρωπο που περιφρονούσε κάθε τιμητική διάκριση. " Οι τιμές ατιμάζουν, οι τίτλοι υποβιβάζουν, τα καθήκοντα αποβλακώνουν" . 

Κύριε Φλωμπέρ, καληνύχτα σας.

                                     

Όλα τα αποσπάσματα είναι από το βιβλίο του Τζούλιαν Μπαρνς, Ο Παπαγάλος του Φλωμπέρ

Μένης Κουμανταρέας - Κώστας Ταχτσής: Εκλεκτικές συγγένειες θανάτου

" Το θάνατο ενός γνωστού συγγραφέα διαδέχεται η δημοσιογραφική βουλιμία και η αναγνωστική έξαψη. Πολύ περισσότερο όταν ο θάνατος αυτός δεν ήρθε αβίαστα και η ζωή του δεν υπάκουε στα κοινά μέτρα" . Για το θάνατο του Κώστα Ταχτσή αυτά έγραψε ο Μένης Κουμανταρέας στο αφήγημά του από το ομώνυμο βιβλίο " Η μέρα για τα γραπτά κι η νύχτα για το σώμα". Κι άλλα πολλά έγραψε, " σε θυμάμαι" έλεγε, "σε θυμάμαι". Κι είναι να απορείς γιατί θα μπορούσε το "σε" να είναι "με" και να μιλάει για το δικό του άδοξο τέλος. Πως πέθαναν κι οι δυο φριχτά, αφύσικα και τρομαγμένα. Πως τους βρήκαν, κι αυτό από μόνο του είναι λάθος για όλους τους ανθρώπους, πόσο μάλλον για αυτούς. 

Γράφει ο Μένης: " Τελειώνοντας, θα ήθελα να σου πω ότι συχνά σε σκέφτομαι διαβάζοντας το αστυνομική δελτίο. Είναι γεμάτο φόνους σαν τον δικό σου. Κι αν για κάποια από αυτά τα εγκλήματα οι δολοφόνοι πιάστηκαν, όμως δικαιοσύνη δεν αποδόθηκε και δεν αποδίδεται ποτέ. Όταν κάποτε, λίγο καιρό μετά το θάνατό σου, βρέθηκα στην Ασφάλεια για να καταγγείλω μια ληστεία, δήλωσα αναπόφευκτα την ιδιότητα του συγγραφέα. Τότε ο αξιωματικός στο γραφείο του οποίου βρέθηκα με ρώτησε με νόημα: " Είστε κι εσείς συγγραφέας σαν τον Ταχτσή;" Από την απάντησή μου θα έκρινε ποιος είναι ο πραγματικός φταίχτης. 

Αχ ρε Μένη. Με το υπόγειο χιούμορ του θανάτου.